Alles wat nodig is, is hier

Elkaar als mens ontmoeten is voor Marije Hage (43) één van de mooiste dingen van het leven. “Het is kwetsbaar om jezelf in te brengen zoals je bent. Echt contact maken vraagt moed.” Om daartoe uit te nodigen, is zij in haar werk als predikant graag voorganger in mens-zijn. Ook als kunstenaar toont Marije zichzelf in wat ze maakt. “Alles wat ik schrijf en schilder kan ik makkelijk loslaten in de wereld. Dat voelt anders dan direct contact.”

Ons contact begon via de mail, toen ik Marije in het vroege voorjaar benaderde voor een interview over dagelijkse moed. Aangeraakt door wat zij maakt, beschreef ik mijn gevoel van nieuwsgierigheid, herkenning en ja, ook zenuwen. Zelfs na haar lofzang op ons menselijk gestuntel – in het boekje ‘Pleidooi voor het nutteloze’ – was iets in mij toch bang om tekort te schieten. Dat benoemen hielp bij voorbaat al. Net als het besef dat wij allemaal uitingen zijn van hetzelfde mysterie waarover Marije zo beeldend schrijft en schildert. Haar werk is een uitnodiging tot ontmoeting met onszelf, met elkaar en met het wonder van leven. Daarom was ik blij dat ze tijd vrijmaakte om iets van haar ervaringen met mij te delen – en met jullie, als lezers van dit stuk.

Op een grijsbewolkte dinsdag was ik welkom in de pastorie in Grou. Het was alsof Marije die ochtend zelf de zon had aangetrokken: ze droeg een warmgele trui die haar fijn omhulde. Het besef dat elke ontmoeting iets nieuws brengt, maakte ons treffen aan de keukentafel gewoon en bijzonder tegelijk. In gesprek over het leven kwamen er fracties tevoorschijn van verhalen waarmee we zijn verweven. Al was er ook iets onzegbaars aanwezig in het samen-zijn. Voelbaar in de openheid van het met lichte schroom aftasten, zoekend naar woorden, rustig ontdekkend wat er tevoorschijn komt uit die onschatbare binnenwereld. Een unieke momentopname, ja, dat zijn alle gesprekken die ik voer en opteken over dagelijkse moed. Zoals Marije dat ook meegeeft bij haar spiritueel-artistieke werk: “De zoektocht is net zo belangrijk als het resultaat. Wat je ziet of leest, is altijd een momentopname”. 

Oefenen in overgave

Ook al is het leven altijd in beweging en overzien we nooit alles, het mooie is dat zich in elk ogenblik iets toont van het wondere geheel. Het meest onbevangen moment dat mij bijbleef van die ochtend met Marije, is iets wezenlijks in haar bestaan: ze liet me zien hoe zij elke dag knielt in haar woonkamer. Het voelde intiem, persoonlijk en vooral heel natuurlijk. Ze stond op, pakte een blauw yogamatje, rolde het uit op het vloerkleed, zette een klein geschilderd icoon van Jezus tegen de salontafel aan en deed toen haar gebedshouding voor. Op de knieën, met het voorhoofd rustend op de mat. Het is haar dagelijkse ritueel waarin zij overgave oefent, anders dan hoe ze voorheen tot God bad. Die verandering komt door de geloofservaring die Marije vorig jaar beleefde: een diep gevoel van thuiskomen in vrede en vreugde, in de aanwezigheid van Christus.

“Die intense ervaring verraste me volkomen. Toen het me overkwam, maar ook in wat het met me deed”, vertelt ze als we weer aan de keukentafel zitten. “Eerlijk gezegd was ik voorheen nogal sceptisch over geloofservaringen van anderen en een beetje allergisch voor predikanten met een evangeliserende stijl. Mijn geloof was oprecht, maar vooral gedragen door mijn interesse in zingeving. Tot er in die ervaring iets wezenlijks veranderde. Door de aanwezigheid van Christus te voelen, is er een belevingslaag bijgekomen die het leven anders kleurt.” Voor de diepte van haar ervaring bestaan geen woorden. Toch gaf ze een vleug van haar ontroering en vreugde door in een column voor Volzin. En nog steeds zoekt Marije naar manieren om dat gevoel in de wereld te brengen. “Vertellen is mijn vak, als predikant en als kunstenaar. Wat ik mocht ervaren was zó onbeschrijflijk mooi, dat wil ik graag delen.”

Het is al goed

“Ook zonder woorden werken de vreugde en vrede door in mijn leven”, merkt Marije. “Het heeft me veranderd als mens, in hoe ik ben, leef en werk. Meer vanuit rust en helderheid. Dat ene bijzondere moment werkt door als een levenslange uitnodiging tot overgave en vertrouwen. Niet langer zelf de touwtjes in handen willen houden. Jezelf soms verliezen hoort bij het leven en dat roept angst op; de angst om niet genoeg te zijn, niet genoeg te kunnen of niet genoeg te doen. Maar ik heb gevoeld: het is al goed. Zelfs met alle vragen die er zijn, want die heb ik nog steeds. Vragen mogen bestaan en er zijn geen makkelijke antwoorden. Daarom hoef ik van deze geloofservaring ook geen kloppend plaatje of dogma te maken. Het gaat juist om open staan voor het leven. Om in overgave en vertrouwen op weg te blijven gaan.”

Daarom knielt ze elke dag opnieuw, voor het icoon van Christus die haar dat inzicht vreugdevol aanreikte. “Zo herinner ik mezelf aan het cadeau dat ik mocht ontvangen. Ik ben een mens, met al mijn beperkingen en vragen, en die mag ik voorleggen in gebed en uit handen geven aan God. Dat besef geeft rust en brengt ook ontspanning en plezier in mijn bezigheden. Ja, we mogen mens zijn, we mogen onszelf zijn, we mogen leven. Durven vallen en weer opstaan was al een rode draad in mijn bestaan en die vrijheid voel ik nu nog meer. Ook als predikant. Of juist als predikant, door geen perfect plaatje neer te zetten, maar ook in die rol de mens te zijn die ik ben. En dat is soms heel kwetsbaar. Nog niet zo lang geleden eindigde mijn tweede huwelijk. Daar sta je dan, als twee keer gescheiden predikant. Hoe lief alle mensen ook reageerden, ik vond het gênant.”

Tasten naar het mysterie

De scheiding was vriendelijk en hielp Marije om zichzelf in alle mooie en minder mooie kanten onder ogen te zien. “Het maakte me opener”, ziet ze achteraf. “En misschien waren juist mijn gevoelens van falen en schaamte de opmaat naar die geloofservaring. Vanuit een overgeven aan God. Niet eens zozeer vanuit het idee dat God almachtig is. Een collega noemde God eens de Alkwetsbare. Vanuit zachtheid in het lijden aanwezig. Misschien is Hij daarom wel net zo verlangend op zoek naar ons. Gerard Reve schreef daar een raak gedicht over….” Marije loopt naar de boekenkast, vindt vlot de juiste bundel en leest voor: “Het heet Dagsluiting. Eigenlijk geloof ik niets, en twijfel ik aan alles, zelfs aan U. Maar soms, wanneer ik denk dat Gij waarachtig leeft, dan denk ik, dat Gij liefde zijt, en eenzaam, en dat, in dezelfde wanhoop, Gij mij zoekt zoals ik U.”

Dat de zoektocht van het leven niet alleen maar wanhopig is, of verdrietig en pijnlijk, maar naast alle twijfels en teleurstellingen óók vol is van plezier, ontroering, schoonheid, moed, avontuur, inzichten, ontspanning, troost, herkenning en verwondering, dát is wat spreekt uit het werk van Marije. Op haar website schrijft ze: ‘Leven is een reis. Van zoeken en vinden. Van verdwalen en thuiskomen. Onbegrijpelijk én wonderschoon’. Daarom blijft zij als mens tasten naar het mysterie, ook via haar rollen als predikant en kunstenaar. “Maken, geven en delen voelt voor mij als een roeping. Misschien is dat ook een bepaalde veiligheid, iets maken en in de wereld zetten. Alles wat ik schrijf en schilder kan ik makkelijk loslaten, dat voelt anders dan direct contact. Het is kwetsbaar om jezelf in te brengen zoals je bent. Echt contact maken vraagt moed.”

Misschien wisten zij alles

En zo komen we terug bij het begin, dat elkaar ontmoeten als mens één van de mooiste dingen van het leven is. Voor Marije en ja, ook voor mij. Met alles wat ik al van en over haar had gelezen, zat ik vooraf vol van verhalen en vragen. Die eenmaal aan de keukentafel in de pastorie als sneeuw voor de zon verdwenen. Hoeveel er ook is te vertellen, wat er in het moment tevoorschijn komt, is genoeg. Twee mensen die voor even het leven delen in zinnen en zijn. Met thee en schoteltjes vol amandelen, stukjes frisse appel en kleurige chocoladebolletjes. Met enthousiasme, ongemak, rust, verrassing en tevredenheid. En met een wijs boek dat op tafel kwam: Misschien wisten zij alles van Toon Tellegen, waarin de dieren ons zo prachtig tonen hoeveel dagelijkse moed er komt kijken bij zijn wie je bent en echt contact maken. Door hoe zij dansen, brieven schrijven, verjaardagen vieren, grenzen verkennen, struikelen, terugtrekken en toch steeds opnieuw verbinding maken – met zichzelf en met elkaar – inspireren zij ons dat ook te blijven doen. Om zo het leven betekenis te geven.

Marije beschrijft het raak in één van haar kortste gedichten:

Wil je het mysterie van deze vrouw en het wonder van leven verder ontdekken? Bezoek dan Marijes website spiritualdirection.nl voor inspiratie, creativiteit en reflectie.